Cabalos bravos, turba e historia en O Xistral e Terra Chá

As crenzas paganas e os estilos de vida contrapostos das familias de gandeiros da Serra do Xistral fronte ás familias de agricultores da Terra Chá. A súa historia remóntase aos asentamentos celtas, dispoñen do maior castro de Galicia, onde se poden ver as pedras máxicas de cuarzo, denominadas "seixo", entre os muros dos restos arqueolóxicos das súas vivendas; e, sorpresa, aínda hoxe en día están presentes nos muros de pedra de calquera casa tradicional ou moderna en localidades como Castro de Rei. A posibilidade de admirar os cabalos bravos ou as turbeiras case escondidas de O Xistral están ao alcance do visitante. Coñecer ás xentes do lugar e probar as estupendas carnes ou o pan tradicional cocido en fornos familiares é tamén de obrigado cumprimento para o visitante. Podes coñecer unha Galicia que non aparece nas guías turísticas. Atréveste?

¿Por que?

Porque terás a oportunidade de coñecer as ancestrais prácticas precristiáns da xestión dos montes de propiedade comunal de Galicia; onde o consello de comuneiros se reúne por parroquias para delimitar as súas propiedades e regular o uso dos pastos e bosques. De contemplar os fermosísimos cabalos autóctonos que se crían libremente nos montes da Serra do Xistral, ao norte de Lugo, ou a práctica da gandaría de vacún criado en liberdade que produce unha excepcional carne netamente natural. Poderás contrapor a bondade das terras chairas de Vilalba e a Terra Chá coas agrestes da Serra do Xistral; dous modos de vida, agrícola e gandeiro moi próximos e complementarios. Dúas paisaxes culturais herdados nun moi bo estado de conservación. Podes charlar coas familias de granxeiros locais de Casa Carracedo e/ou Casa Beiguello de Abadín, visitar os seus montes e gañado criado en liberdade en O Xistral e mesmo comprar directamente a estupenda carne natural das súas granxas, que ademais poderás recibir de forma periódica e comodamente na túa casa.

Poderás observar o nacemento do río Miño, o máis importante de Galicia, na paraxe chamada "Pedregal de Irimia", onde se acumulan grandes rocas que conforman un camiño a través da ladeira da montaña; sobre as cales poderás, ademais, escoitar o agradable son das fontes do Miño fluíndo.

E ademais...

Podes coñecer de preto paisaxes naturais sen contaminacións nin desenvolvementos urbanísticos; con hábitats netamente rurais e ambientes de calma propicios para a reflexión e o relax. A cultura celta no castro máis grande de Galicia, entrar no seu interesante e coidado museo en Viladonga-Castro de Rei, ou indagar na vida pasada e presente de veciños e granxeiros da Terra Chá. Moi interesante pode resultar a visita ás terras de colonización de Cospeito; onde familias procedentes da montaña foron asentadas en novas e modernas granxas alá polos anos sesenta nun experimento socioeconómico para acabar co atraso e o minifundio galego; hoxe en día pódense ver os resultados inscritos na paisaxe e escoitar a opinión dos protagonistas.

Que vas descubrir

Descubrirás a tradición do pan entre as familias da Terra Chá, onde hoxe en día continúan amasando o pan de consumo diario de forma tradicional con trigo autóctono, denominado "do país"; pan que continúan cocendo en fornos antiquísimos quentados a base de leña recollida nos bosques próximos. Si tes a oportunidade proba o pan de forno de leña e comprobarás porque a tradición continúa transmitíndose de pais a fillos. En calquera restaurante local ou casa de turismo rural poderás probar as carnes de caza e, en ocasións, un caldo de verza que non che deixará indiferente.

As turbeiras da Serra do Xistral, que son únicas en Galicia e que estiveron emparentadas coas súas homónimas de Irlanda en tempos xeolóxicos. A súa paisaxe inhóspita e salvaxe convida a pasear nun ambiente sempre cuberto de bruma e néboa, a través da cima de O Xistral, onde poderás atopar cabalos bravos correndo libremente ou observar as charcas e "brañas" ou terras húmidas co seu substrato de turba. Vas a descubrir unha Galicia diferente, afastada dos tópicos, e moi suxestivo para aqueles que queren descubrir culturas auténticas.

Destacan as tradicións locais baseadas nas crenzas pagás celtas. É curioso observar como todas as casas familiares en Castro de Rei seguen colocando unha pedra branca de mármore, denominado "Seixo", nos muros de entrada ou arredores; o cal tamén se pode ver nos restos das vivendas prehistóricas do Castro de Viladonga. Calquera veciño sinalarache que a función da devandita pedra é o coidado da casa fronte aos malos espíritos ou o mal de ollo.

Programa da Ruta

Planificar viaxe a través de ver mapa

Vilalba e Pobo de Abadín

Subir á Serra do Xistral. Atención especial aos cabalos bravos  ás turbeiras.

Puedes visitar Granxas familiares de Casa Carracedo ou Beiguello. Podrán informarte de todo o que requiras.

Cospeito e Muimenta. Visitar asentamento de colonización.

Trasladarse ate Castro de Rei en dirección a Castro de Viladonga.

Subir ao Pedregal de Irimia.

Requírese coche para o desprazamiento nunha xornada. Outros medios como bicicleta requiren dúas ou tres xornadas alomenos.

É facilmente accesible para cualquera persona. O grado de dificultade  pódelo establecer ti mismo. Calquera época do ano é propicia e ten matices propios na paisaxe, gastronomía, festas, etc.

Máis Información

Castro de Viladonga

Castro de Viladonga

Turbeiras do Xistral

Abadín

Vilalba

Capon de Vilalba

Montes de Man Común